Wil je RSI voorkomen, let dan op je werkstoel, je beeldscherm en hoe vaak je beweegt. Met deze tips voor je werkplek verklein je de kans op klachten. Dat kan met je huidige werkstoel of nieuwe bureaustoelen.
Wat is RSI (repetitive strain injury)?
RSI is een verzamelnaam voor klachten aan arm, nek en schouders, ook wel KANS-klachten genoemd. Bekende factoren zijn repeterende bewegingen, langdurig zitten, stress, fysieke belasting en gebrek aan beweging. Een bureau op de juiste hoogte verkleint dat risico.
Klachten door beeldschermwerk beginnen vaak met tintelingen in je handen. Negeer je die signalen, dan kan dat leiden tot gezondheidsklachten die lang blijven.
Langdurig werken achter een beeldscherm
Hoe langer je zit, hoe groter de belasting op je spieren, pezen en gewrichten. Zes uur per dag of meer aan een computer verhoogt het risico op RSI-klachten. Wie de hele dag met een beeldscherm werkt, gebruikt ook tablets en smartphones. Op die schermen krijg je snel een krampachtige houding.
Zittend werk: de juiste bureaustoel en bureauhoogte
Een goede lichaamshouding begint bij een ergonomische bureaustoel met verstelbare rugleuning, zitdiepte en lendensteun. Ga zitten met je voeten plat en je knieën haaks: meestal is dat op 42 tot 53 cm. Met verstelbare bureaustoelen kun je de zitting op je lengte instellen.
Zet de armleuningen op werkbladhoogte, zodat je ellebogen steunen en je schouders laag blijven. Een verstelbaar bureau kan je een deel van de tijd op stahoogte zetten. Wil je weten welke bureaustoel het beste is, kies dan een model volgens de regelgeving, zoals NPR 1813 en NEN-EN 1335.
Je beeldscherm goed opstellen
Zet je beeldscherm recht voor je, op 50 tot 70 cm. Op de juiste hoogte staat de bovenrand op ooghoogte. Zo zet je je beeldscherm op de juiste hoogte.
Leg toetsenbord en muis dichtbij, zodat je armen niet hoeven reiken. Houd je polsen recht en gebruik bij een laptop losse apparatuur. Sneltoetsen in je programmatuur verkleinen de kans op een muisarm.
Gezond werken met micropauzes en beweging
Bij beeldschermwerk heb je regelmatige afwisseling nodig. Neem elk half uur een korte pauze: sta op en strek je armen. Ga elk uur een paar minuten lopen, bijvoorbeeld naar je collega’s. Dat vermindert de belasting op je schouders. Wie regelmatig pauzeert en beweegt, heeft minder kans op RSI-klachten.
Wissel typen af met andere taken, zoals bellen. Doe een paar keer per dag oefeningen: strekoefeningen voor handen en vingers, en rek je rug. Lopen of fietsen na je werk helpt je spieren en doorbloeding. Plan dit in je dagindeling voor een gezonde balans en tijd om te herstellen.
Hulpmiddelen en praktische tips voor beeldschermwerk
Ook kleine dingen helpen om RSI te voorkomen, zoals een zitkussen. Een documenthouder naast je beeldscherm kan voorkomen dat je je hoofd draait. Ga je een thuiskantoor inrichten, kies dan voor een ergonomische werkplek. Een goede houding is geen vaste stand, verander dus vaak.
Hulp op de werkvloer om klachten te voorkomen
Werknemers kunnen RSI samen met hun baas voorkomen. Een goede aanpak begint met inzicht in de gezondheidsrisico’s die bij beeldschermwerk ontstaan, via een vragenlijst voor medewerkers. Verrichten werknemers steeds dezelfde handelingen, dan helpt een rooster om repeterend werk af te wisselen met ander werk. Trainingen voor medewerkers over werkhouding en inrichting van de werkplek leiden tot verbeterpunten, minder gezondheidsklachten en minder verzuim.
Veelgestelde vragen
Wat zegt de Arbowet over beeldschermwerk?
De wet verplicht je werkgever om de risico’s van beeldschermwerk te onderzoeken en maatregelen te nemen. In de arbowetgeving staan richtlijnen en voorschriften voor de inrichting van de werkplek en normen voor meubilair. Werknemers hebben recht op voorlichting over veilig werken, ook vanuit huis. Afspraken over veiligheid en gezondheid vind je in het arbobeleid of de cao.
Welke oogklachten kunnen ontstaan door beeldschermwerk?
Veel mensen hebben last van vermoeidheid, droge ogen, wazig zicht of hoofdpijn. Fel contrast maakt het erger. Werknemers die oogklachten ontwikkelen, hebben recht op een oogonderzoek van hun gezichtsvermogen.
Is een werkgever verplicht een beeldschermbril te vergoeden?
Ja, als een oogarts vaststelt dat je voor je werk een speciale bril nodig hebt. Dat valt onder de zorgplicht van je werkgever. Een gewone bril betaal je zelf. Vraag op je werk naar de mogelijkheden.
Hoe herken je RSI-klachten?
De eerste symptomen zijn vaak zeurende pijn in arm, nek of onderarm. In het eerste stadium verdwijnt de pijn een paar uur na je werk. In een latere fase blijft het ook in rust, met krachtverlies of minder kracht in je handen. Vraag bij beginnende klachten advies aan je huisarts, bedrijfsarts of fysiotherapeut, of laat een ergonoom meekijken.
Welke rol speelt werkdruk bij RSI?
Bij hoge werkdruk is de kans groter dat je een rustmoment overslaat en langdurig doorwerkt. Spanning in nek en schouders heeft een duidelijke relatie met pijnklachten. Bespreek met je leidinggevende hoe je werkzaamheden verdeelt en voldoende afwisseling inbouwt. Meer regelmogelijkheden zijn een goede oplossing om veilig te werken.
