Op veel lampen die je in de badkamer gebruikt, staat IP44. Die code vertelt hoe sterk de behuizing beschermd is tegen stof en water: IP44 is spatwaterdicht, maar niet waterdicht. Ben je je badkamer aan het verbouwen of zoek je een lamp voor de keuken of buiten onder een afdak? Dan helpt de juiste IP-waarde je bij die keuze.
Hieronder lees je de betekenis van de cijfers en wat elke plek vraagt.
IP44 betekenis: wat betekent IP-waarde?
De afkorting staat voor ingress protection (IP), vrij vertaald: bescherming tegen binnendringen. Deze classificatie is vastgelegd in de internationale norm IEC 60529. De IP-waarde bestaat uit twee cijfers. Samen tonen ze de mate waarin een armatuur beschermd is. Het eerste cijfer geeft aan hoe sterk het afgeschermd is tegen aanraking, stof en voorwerpen groter dan een bepaalde grootte. Het tweede cijfer geeft de bescherming tegen water aan.
De eerste 4 betekent dat voorwerpen groter dan 1 mm, zoals dunne draadjes, worden tegengehouden. Het tweede cijfer 4 staat voor opspattend water uit alle richtingen. Soms zie je IPX4: de betekenis van de X is dat de bescherming tegen stof niet is getest.
IP44 is dus niet waterdicht. Zo’n armatuur is beschermd tegen spatwater, maar onder water halen of onderdompelen kan niet. Het armatuur is daarmee geschikt voor vochtige ruimtes.
De tabel toont in hoeverre de meest voorkomende waarden beschermen:
|
IP-waarde |
Stof en voorwerpen |
Water |
Waar gebruik je het? |
|---|---|---|---|
|
IP20 |
aanraking door objecten groter dan 12,5 mm, zoals vingers |
geen bescherming |
droge ruimtes zoals woonkamers, slaapkamers en kantoren |
|
IP44 |
vanaf 1 mm |
spatwater uit alle richtingen |
badkamer buiten de straal, keuken, gangen |
|
IP54 |
beschermd tegen stof |
spatwater |
beschutte buitenruimtes |
|
IP55 |
beschermd tegen stof |
waterstralen |
open terrassen en tuinen |
|
IP65 |
volledig stofdicht |
waterstralen |
spots boven de douche, onbeschut buiten |
|
IP67/IP68 |
stofdicht |
tijdelijk onderdompelbaar of langdurig onder water |
grondspots en vijverspots |
IP44 in de badkamer: welke zone vraagt wat?
In de badkamer bepaalt de afstand tot het bad of de douchebak de benodigde IP-waarde. De Nederlandse installatienorm NEN 1010 verdeelt de ruimte in zones:
-
Zone 0 is de binnenkant van het bad of de douchebak. Hier mag alleen een armatuur van IPX7 op maximaal 12 volt.
-
Zone 1 ligt direct boven bad of douche, tot 225 cm hoogte. De norm vraagt minimaal IPX4, maar omdat de straal erop kan komen, raden installateurs voor spots in het plafond meestal IP65 aan: stofdicht en bestand tegen een harde straal.
-
Zone 2 loopt 60 cm door naast de badkuip of de douchecabine, ook tot 225 cm hoogte. Zowel IP44 als IP54 is spatwaterdicht en hier voldoende.
-
Daarbuiten geldt geen eis. Dat betekent niet dat alles kan: door condens en vocht is de juiste IP-waarde ook daar verstandig.
Boven de spiegel of bij de wastafel volstaat spatwaterdichte verlichting: zo is de lamp bestand tegen spetters. Wil je graag spots in de buurt van de douchekop? Let bij badkamerverlichting dan op de plaatsing: wordt de verlichting boven de douche geplaatst, dan is een hogere IP-waarde nodig. IPX4 is namelijk niet bestand tegen een harde straal.
Hangen er spots in verschillende zones, kies dan per spot wat daar past. Bekijk ook hoeveel spots in de badkamer je nodig hebt.
Welke IP-waarde heb je nodig in keuken, toilet en buiten?
In de keuken spat vocht rond het fornuis en de spoelbak. Boven het aanrecht is spatwaterdichte verlichting geschikt, bijvoorbeeld led-verlichting onder de kastjes. Voor de rest van de ruimte is IP20 genoeg. Op het toilet kun je dezelfde regels toepassen: IP20 is meestal voldoende, tenzij er een fonteintje vlak bij het licht hangt. Ideeën vind je bij verlichting voor de wc.
In beschutte buitenruimtes is IP44 geschikt voor buitenverlichting, zoals spots onder een overkapping of een afdak en op overdekte balkons. Regen en vocht waaien daar hooguit schuin binnen. Wordt een buitenlamp in open buitenruimtes onbeschut geplaatst en blootgesteld aan wind, kies dan een armatuur bestand tegen regen, bijvoorbeeld IP54 of IP65. Maak je de gevel schoon, richt de hogedrukreiniger dan nooit op IP44-verlichting.
In een serre beslaan de ramen vaak, dus een model dat tegen druppels kan is daar handig. Meer tips staan bij licht in de serre.
Voor grondspots en vijververlichting in tuinen kies je IP67 of IP68, omdat die in de grond of in een vijver liggen. Welke buitenverlichting je ook gebruikt, check of de waarde bij de plaats past.
Een IP44-lamp kiezen voor badkamer en hal
Je hebt veel soorten verlichting: plafondlampen, wandlampen en spots voor inbouw of opbouw. Voor een nieuwe plafondlamp in een badkamer van 5 m² reken je met 1500 tot 2000 lumen.
De keuze in verlichting is groot, maar de IP-waarde bepaalt welke producten bruikbaar zijn.
Vervang je alleen de lichtbron, dan staat bij soorten fittingen welke voet past.
Bij een armatuur met ingebouwde led-verlichting telt de IP-waarde van het geheel.
Een oude badkamerlamp vervang je met de stappen bij lamp vervangen.
IP44 herkennen op de verpakking
De IP-waarde wordt bijna altijd op de verpakking aangegeven, samen met watt, lumen en kelvin. Een regel als “8 W, 800 lm, 3000 K, IP44” heeft een duidelijke betekenis: spetters kunnen geen kwaad. Staat er IP20 of geen code, dan is dat type armatuur alleen geschikt voor droge plekken, zoals slaapkamers.
Een spatwaterdichte lichtbron in een open armatuur maakt het geheel niet veilig voor spetters.
Veilig aansluiten in een vochtige omgeving
Vocht in een armatuur zonder de juiste bescherming geeft corrosie en kans op kortsluiting. Met de juiste IP-waarde en de juiste verlichting is de duurzaamheid in een vochtige omgeving dus groter. Komt verlichting direct in contact met water, dan moet die daarvoor gemaakt zijn. Het stappenplan voor een dimmer monteren vind je in een aparte blog.
Ga je zelf iets aansluiten, zet dan voor je veiligheid eerst de stroom eraf in de meterkast en meet na met een spanningzoeker. Voor de installatie in natte ruimtes en buiten gelden extra regels, en een fout in de installatie geeft daar extra risico. Schakel voor de veiligheid bij twijfel een erkend installateur in.
Ook bij spots aansluiten gaat de stroom eerst eraf.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen IP44 en IP65?
IP44 is beschermd tegen spatwater en deeltjes vanaf 1 mm. IP65 is volledig stofdicht en bestand tegen waterstralen. Voor spots boven de douche neem je daarom IP65, bij de wastafel volstaat IPX4.
Is IP44 geschikt voor buiten?
Ja, als buitenverlichting is het geschikt op beschutte plekken en in overdekte buitenruimtes, zoals een terras onder een overkapping. Wordt de buitenlamp blootgesteld aan regen en wind, neem dan IP54, IP55 of hoger.
Is IP44 genoeg voor de badkamer?
Voor de meeste plekken wel. Direct onder de douchekop is IP65 de veilige keuze, ook voor spots.
Welke IP-waarde is waterdicht?
Echt waterdicht is pas IP67: zo’n lamp mag tijdelijk worden ondergedompeld. Producten met IP68 dienen voor langdurig gebruik, volledig ondergedompeld.
Wat is beter: IP44 of IP55?
IP55 biedt in grotere mate bescherming en is goed bestand tegen stralen. De lagere klasse kan prima tegen druppelend water en spetters, maar niet tegen een harde straal.
Waar staat IP voor?
IP staat voor ingress protection, letterlijk: bescherming tegen binnendringen. Die classificatie wordt bij allerlei elektrische apparaten gebruikt. Het eerste cijfer zegt hoe goed iets beschermd is tegen aanraking, stof en voorwerpen, het tweede cijfer gaat over water. Hoe hoger het cijfer, hoe sterker de bescherming.



