Vervang je oude gloeilampen door led, of ga je een nieuwe lamp zoeken? Dan wil je weten hoeveel lumen nodig is en welk vermogen daarbij hoort. Kort antwoord: voor een ledversie deel je het aantal lumen door ongeveer 100. Zo kies je eenvoudig zonder te gokken.
Tegenwoordig staat de lichtopbrengst groot op de verpakking, want bij moderne lampen zegt het wattage weinig over de lichtsterkte. Dit artikel wil mensen helpen die thuis lampen vervangen. Hieronder vind je een omrekentabel, een vuistregel en veelgestelde vragen.
Lumen betekenis: het verschil tussen lumen, watt en lux
Lumen (lm) is de eenheid van de lichtstroom: de totale hoeveelheid licht die een lichtbron uitstraalt. Meer lumen betekent een fellere lamp. Meer over wat lumen is lees je in een apart stuk.
Watt is het elektrisch vermogen: hoeveel energie een lamp verbruikt. Bij gewone gloeilampen liepen licht en watt gelijk op: dat was de maat. Nu geeft een ledversie van 8 W dezelfde lichtopbrengst als een gloeilamp van 60 watt. Tegenwoordig staat lumen dus centraal.
Het verschil tussen lumen en watt is logisch: de hoeveelheid licht wordt uitgedrukt in lumen, het verbruik in watt. Dat is even wennen natuurlijk, want jarenlang was het wattage de maat bij het zoeken. Lux meet het licht op je tafel: voor lezen is 300 tot 500 fijn.
Omrekentabel lumen naar watt: 250, 470 en 806 lumen
Een vaste rekensom bestaat niet: lumen kun je niet direct omzetten naar watt, want het rendement is afhankelijk van de lichtbron. De tabel hieronder laat per aantal lumen het wattage per lampsoort zien. Vergelijken gaat zo in één oogopslag.
|
Lichtopbrengst |
Ledlamp |
Gloeilamp |
Geschikt voor |
|---|---|---|---|
|
136 lm |
1,5 W |
15 W |
nachtlampje |
|
249 lm |
2,5 W |
25 W |
schemerlamp, sfeerverlichting |
|
470 lm |
4–5 W |
40 W |
leeslamp, kleine ruimte |
|
806 lm |
7–8 W |
60 W |
bureau |
|
1055 lm |
9–11 W |
75 W |
keuken |
|
1521 lm |
13–15 W |
100 W |
werkplaats, hok |
|
2452 lm |
20–25 W |
150 W |
garage |
Dit zijn gemiddelde waarden, dus een indicatie: het wattage hangt af van verschillende factoren, zoals kleurtemperatuur en merk van de lichtbron. Op het doosje van een ledlamp staat tegenwoordig vaak de uitdrukking “vervangt 60 W”: een vergelijking met de 60 watt gloeilamp volgens de Europese vervangtabel. Oudere lijsten noemen voor een gloeilamp van 40 watt soms 415 lumen, maar op de verpakking telt de Europese waarde van 470 lumen. Hieronder volgt de vuistregel.
Lumen omrekenen voor led verlichting: de vuistregel
Met de tabel lumen omrekenen gaat snel, maar uit je hoofd kun je het ook. Weet je hoeveel lumen je wilt, dan kun je dat getal bij led verlichting door 100 delen. Een eenvoudig voorbeeld: 800 lm wordt zo 8 watt, en voor 250 lumen gebruikt een ledversie 2,5 watt in plaats van 25 watt. Een moderne led lichtbron geeft 80 tot 120 lm/W: voor dezelfde lichthoeveelheid als 75 watt dus 9 tot 11 watt.
Andersom kan ook: watt × lm/W = lumen. Zo weet je hoeveel lumen 40 watt is. Een traditionele gloeilamp zet de meeste energie om in warmte en haalt maar zo’n 10 lm/W, een halogeenlamp iets meer.
Vervang je een halogeenlamp, spaarlamp of tl-buis, neem dan een product waarvan het aantal lumen overeenkomt. Fabrikanten vermelden dat per product in de specificaties. Let ook op het type lamp: voor een smal armatuur is er een klein peertje als vervanging van traditionele lampen. Dat geldt voor de meeste lampen in huis. Dim je graag? Met dim-to-warm-lampen wordt de lichtkleur bij dimmen warmer, net als vroeger.
Energie-efficiëntie: lumen per watt van led lampen
Lumen per watt laat zien hoe efficiënt een lamp licht maakt: het aantal lumen gedeeld door het aantal watt. Een hoge uitkomst betekent een zuinige lamp. Ter vergelijking: gloei- en halogeenlicht haalt 10 tot 20 lm/W, een spaarlamp 50 tot 65 lm/W, minder dan led lampen met 80 tot 120. De zuinigste led lampen van nu halen tot 200 lumen per watt.
Ledversies hebben dus de hoogste lichtopbrengst per watt: een ledversie van 15 watt vervangt 100 watt. Ten opzichte van een 40 watt gloeilamp zijn ze tot negen keer zo efficiënt. Naast elkaar haalt een ledversie dezelfde lichtstroom als een halogeenlamp, spaarlamp of gloeilamp met een veel kleinere hoeveelheid watt. Hoe ledverlichting werkt, staat in onze uitleg.
Een voorbeeld: ga je van een gloeilamp van 75 watt terug naar een ledversie van 10 W, dan zie je dat terug in je energieverbruik: bij 3 uur gebruik per dag 82 kWh per jaar tegen 11 kWh. Door die efficiëntie daalt het energieverbruik vele malen, wat beter is voor de omgeving. Bij gelijke lichtopbrengst wint de ledversie op energiezuinigheid en bespaar je energie.
Spots en led panelen: kijk naar de bundel
De bovenstaande tabel geldt voor peertjes die rondom stralen, zoals de meeste lampen aan het plafond. Een spot heeft een smalle lichtbundel: de hoeveelheid lumen valt op één plek en oogt feller, een logisch effect. Bij spots blijft de vuistregel gelden: een halogeenspot van 50 W vervang je door een ledspot van 5 tot 7 W met een lichtstroom van 350 tot 450 lumen.
Een ledpaneel van 60 bij 60 cm geeft breed licht met een gelijkmatige lichtverdeling: zo’n 3600 lm lichtstroom. Lees bij halogeen vervangen door led hoe je de overstap maakt.
Belangrijk bij het ophangen: zet eerst de stroom eraf in de meterkast en controleer met een spanningzoeker. Twijfel je, of gaat het om nieuwe leidingen? Dan kun je in dat geval een erkend installateur inschakelen.
Flikkert er daarna iets, lees dan bij een knipperende ledlamp hoe je dat oplost.
Lumen vergelijken: hoeveel lumen is nodig per ruimte?
Hoeveel licht nodig is, hangt af van de situatie: de functie en de grootte van de ruimte. De benodigde hoeveelheid lumen reken je uit met het oppervlak maal de gewenste lichtopbrengst per m². Voor wonen kun je uitgaan van 100 tot 150 lumen per m²: stel 15 m², dan komt dat uit op 1500 tot 2250 lumen. De onderstaande tabel geeft een overzicht.
|
Kamer |
Richtlijn in lumen |
|---|---|
|
Badkamer |
2.000–4.000 |
|
Woonkamer |
1.000–2.000 |
|
Keuken |
3.000–4.000 |
|
Kantoor of werkplek |
300–500 per m² |
|
Winkelruimte |
meer dan 3.000 |
In de keuken, waar de meeste drukte is, moet de verlichting goed zijn. Weet je welke lichtopbrengst nodig is, dan kun je de lampsoort bepalen; de hoeveelheid watt zegt weinig over de hoeveelheid lichtopbrengst. Wil je verschillende lampen met elkaar vergelijken, kijk dan eerst naar lumen en daarna naar wattage. Voor de basis kies je plafondlampen. Alles boven 500 lumen werkt goed bij een bureaulamp voor dagelijks gebruik; voor lezen doet 400 tot 500 lumen goed dienst.
De rol van de muurkleur is groter dan je denkt: donkere wanden slikken licht, witte wanden kaatsen het terug. Houd daar rekening mee. Deze aanpak is even wennen, maar handiger: met lumen kun je lampsoorten eenvoudig vergelijken. Interessant: zulke waarden helpen bij het plannen van je verlichting.
Daar komt de kleurtemperatuur bij: warm wit (2700 kelvin) blijft het meest huiselijk, daglicht (6500 kelvin) is koel. Die staat ook op de verpakking. Een goed idee om ’s avonds sfeer te krijgen: een combinatie van verschillende lampen van zo’n 250 lumen, zoals meerdere sfeerlampjes en een schemerlamp. Daarnaast is de kleurweergave van een lamp van belang.
Veelgestelde vragen
Hoeveel watt is 100 lumen?
Met een led lichtbron ongeveer 1 W; een gloeilamp van 15 watt haalde 136 lm. Een kleine hoeveelheid licht tussen 100 en 200 lumen is genoeg voor een nachtlampje.
Hoeveel watt is 400 lumen?
Een led lichtbron gebruikt dan ongeveer 4 W. Bij gloeilicht of halogeen zit je tussen 25 watt en 40 watt.
Hoeveel licht geeft 470 lumen?
Dezelfde hoeveelheid licht leverde vroeger een gloeilamp van 40 watt. Dat is natuurlijk genoeg om te lezen of een hal van 4 m² te verlichten.
Hoeveel watt is 800 lumen?
Voor 800 lm gebruikt een ledlamp 7 tot 8 W, waar het verbruik vroeger 60 watt was: fijn boven de eettafel, op 60 tot 80 cm afstand.
Hoeveel watt is 3000 lumen?
Bij led verlichting ligt het wattage op 25 tot 30 W. Vroeger had je daar 2 × 100 watt voor nodig. Zo’n lichthoeveelheid verdeel je in de meeste woningen over meerdere lampen, bijv. in keuken en kelder.
Wat betekent lumen per watt?
Lumen per watt is het rendement van een lamp: hoeveel lumen elke watt vermogen oplevert. Hoe meer lumen per watt, hoe lager je energieverbruik. Zo kun je lampen eerlijk met elkaar vergelijken.



