Een kachel in de tuin geeft warmte en sfeer, ook op koele avonden. Wie handig is, kan zelf een buitenkachel bouwen of een stenen ombouw maken voor een bestaande kachel. Dat is een leuk project en vaak voordeliger dan een kant-en-klaar model. In deze gids lees je wat je nodig hebt, hoe je de juiste plek kiest en hoe je stap voor stap veilig te werk gaat.
Belangrijke punten
- Een zelfgebouwde buitenkachel is vaak goedkoper dan een kant-en-klaar model.
- Gebruik alleen onbrandbare materialen, zoals staal, steen en vuurvaste stenen.
- Kies een vlakke, stevige ondergrond op veilige afstand van huis, schutting en buren.
- Een goede rookafvoer en droog hout voorkomen rookoverlast.
- Onderhoud en een beschermhoes zorgen voor een lange levensduur.
Waarom een kachel voor buiten?
Een buitenkachel maakt van je tuin of veranda een extra woonkamer. Het is een fijne plek om met familie en vrienden samen te zitten, ook buiten het zomerseizoen. Veel modellen kun je bovendien gebruiken om te koken, bijvoorbeeld met een grillplaat of pizzaoven.
Het hout dat je stookt, is belangrijk. Gebruik droog en onbehandeld hout om rook en hars te voorkomen. Eiken en essen branden lang en geven veel warmte.
| Houtsoort | Brandduur | Warmteafgifte |
|---|---|---|
| Eikenhout | Lang | Hoog |
| Essenhout | Lang | Hoog |
| Berkenhout | Kort | Middel |
| Elzenhout | Kort | Middel |
Wil je weten hoe een kachel in huis werkt en welke soorten er zijn? Bekijk dan ons overzicht van haardontwerpen.
Benodigde materialen en gereedschap
Voor een zelfbouw houtkachel heb je onbrandbare materialen nodig. Gebruik nooit hout, MDF of kunststof in de constructie rond het vuur.
| Benodigde materialen | Specificaties |
|---|---|
| Beton of stoeptegels | Voor een stabiele, vlakke ondergrond |
| Metalen platen of stalen frame | Voor een brandveilige constructie |
| Vuurvaste stenen | Voor de bekleding van de vuurruimte |
| Hittebestendige vloer | Voor de plaatsing van de kachel |
| Rookkanaal materialen | Een stalen kachelpijp of keramische schoorsteenelementen |
| Droge houtblokken (30 cm) | Gedroogd voor minstens 2 jaar |
Dit gereedschap heb je nodig:
- Rolmaat
- Waterpas
- Staalborstel
- Accuschroevendraaier
- Hamer
- Boormachine met metaalboren
De juiste locatie kiezen
Kies een vlakke plek die stevig genoeg is voor het gewicht van de kachel. Stenen of beton zijn het beste. Houd ruim afstand van je huis, schutting, bomen en struiken. Denk ook aan de windrichting: rook mag niet naar binnen of richting de buren waaien. De rookafvoer moet hoog genoeg zijn. Vraag bij twijfel bij je gemeente na welke regels gelden voor stoken in de tuin.
Wil je de kachel onder een overkapping zetten? Gebruik dan een kachelpijp die ruim boven het dak uitsteekt en een doorvoer met voldoende afstand tot brandbaar materiaal. Zorg dat er altijd genoeg ventilatie is.
Stap voor stap een buitenkachel bouwen
Lees eerst alle stappen goed door en leg alles klaar.
- Leg de ondergrond aan. Maak een vlakke plaat van beton of tegels en controleer met de waterpas.
- Bouw het frame. Gebruik staal of metselwerk. Zet alles stevig vast met hoekijzers en sterke bouten.
- Bekleed de vuurruimte. Leg vuurvaste stenen op de bodem en tegen de wanden.
- Plaats de rookafvoer. Bevestig de kachelpijp goed, zodat er nergens rook ontsnapt.
- Steek het vuur aan volgens de Zwitserse methode. Open eerst de luchtkleppen. Leg grote blokken onderop en het aanmaakhout bovenop. Zo brandt het vuur schoner en met minder rook.
- Vul op tijd bij. Leg pas nieuw hout op als de vlammen wat lager worden.
- Maak de kachel schoon. Verwijder na elk gebruik de as zodra die volledig is afgekoeld.
Testen en in gebruik nemen
Controleer voor het eerste gebruik alle verbindingen en de afvoer. Stook de eerste keer rustig op met een klein vuur, zodat de materialen kunnen wennen aan de hitte. Nieuwe lak kan de eerste keren wat ruiken; dat verdwijnt vanzelf.
- Doe een eerste brandtest om problemen op te sporen.
- Blijf de temperatuur controleren en stel de luchttoevoer bij tegen oververhitting.
- Laat de kachel niet alleen tijdens de eerste uren dat hij brandt.
- Zorg voor een brandblusser of emmer zand in de buurt.
| Eigenschap | Waar let je op? |
|---|---|
| Vermogen | Kies een formaat dat past bij de ruimte waarin je zit |
| Houtverbruik | Een goed geïsoleerde vuurruimte verbruikt minder hout |
| Rendement | Een goede luchttoevoer zorgt voor een volledige verbranding |
| Uitstoot | Droog hout en de Zwitserse methode beperken rook |
| Verbrandingskamer | Bekleed met vuurvaste stenen voor een gelijkmatige hitte |
Merk je toch een nare geur? Lees dan waarom een houtkachel kan stinken.
Onderhoud en veiligheid
Leeg de aslade regelmatig en houd de kachelpijp schoon. Maak het rooster schoon met een staalborstel. Bescherm de kachel met een hoes tegen regen en roest. Ontstaat er toch roest, schuur of borstel het dan weg en behandel het met hittebestendige lak. Wil je het vuur doven, laat het dan uitbranden of gebruik zand. Meer tips lees je in ons artikel over de levensduur van een kachel.
Houd ook rekening met je buren en met het stookalert bij windstil of mistig weer. Waarom dat belangrijk is, lees je in hoe lang je nog een houtkachel mag stoken.
| Soort buitenhaard | Eigenschappen |
|---|---|
| Houtkachels | Werken met houtverbranding. Populair door hun warmte. |
| Gashaarden | Snel te bedienen en handiger dan hout. |
| Bio-ethanol haarden | Goed voor sfeer, minder voor warmte. Werken het best met weinig wind. |
| Vuurtafels | Eenvoudig en veilig. |
| Elektrische haarden | Buiten minder gebruikt vanwege de stroomaansluiting. |
Conclusie
Zelf een buitenkachel bouwen is een leuk project dat warmte en sfeer in je tuin brengt. Gebruik onbrandbare materialen, kies een veilige plek en stook met droog hout. Maak het geheel compleet met comfortabele loungestoelen en een paar buitenkussens. Zo geniet je nog lang van gezellige avonden rond het vuur.
