Mag je straks nog wel een houtkachel stoken? Die vraag stellen veel mensen met een kachel of open haard. Het korte antwoord: er is in Nederland geen algemeen verbod. Wel worden de regels voor nieuwe kachels strenger en letten gemeenten steeds beter op overlast door houtrook. In dit artikel lees je welke regels gelden, wat de toekomst brengt en hoe je zo schoon mogelijk stookt.
Huidige wetgeving en eisen voor kachels
Sinds 1 januari 2022 gelden in Europa de Ecodesign-eisen voor nieuwe houtkachels en haarden. Nederland volgde al in 2020. Nieuwe kachels moeten minstens 75% rendement halen en mogen niet meer dan 40 mg/m³ fijnstof uitstoten. Een kachel die je al hebt, mag je gewoon blijven gebruiken.
In Nederland staan nog veel oude open haarden. Die hebben een rendement van slechts 10% tot 20%. Moderne kachels halen 80% of meer. Oude haarden zorgen dus voor veel meer fijnstof bij dezelfde warmte.
Koop je een nieuwe kachel? Controleer dan eerst of het bestaande rookkanaal geschikt is en laat de installatie door een vakman doen.
Wat mag de gemeente?
Gemeenten kunnen eigen regels maken over houtstook, bijvoorbeeld bij overlast voor buren. Vraag bij twijfel na wat er in jouw gemeente geldt. Daarnaast geven RIVM en KNMI een stookalert af bij ongunstige weersomstandigheden. Bij code oranje of rood is het advies om niet te stoken. Dat gebeurt vooral bij windstil of mistig weer, als de rook blijft hangen.
Luchtvervuiling en schadelijke stoffen
Bij het verbranden van hout komen fijnstof, koolmonoxide en roet vrij. Deze stoffen zijn schadelijk voor het milieu en de gezondheid. Wil je daar meer over weten? Lees dan ons artikel is een houtkachel slecht voor je gezondheid?
Moderne kachels zijn ontworpen om die uitstoot te beperken. Ze zorgen voor een betere verbranding, waardoor je minder hout nodig hebt en minder rookgassen uitstoot.
Goed een houtkachel stoken
Hoe je stookt, maakt veel uit. Bij onvolledige verbranding ontstaan meer schadelijke stoffen. Met deze tips zorg je voor een goede verbranding:
- Gebruik alleen droog, onbehandeld hout. Geen geverfd hout, plastic of afval.
- Zorg voor voldoende trek en zuurstof: zet de luchttoevoer goed open.
- Steek het vuur aan van bovenaf (de zogenaamde Zwitserse methode). Dan verbrandt de rook beter.
- Leg geen te grote blokken in één keer op het vuur, maar stook in kleine hoeveelheden.
- Stook niet bij windstil of mistig weer.
- Laat het vuur volledig uitbranden en smoor het niet.
Ruik je een vreemde lucht? Lees dan waarom een houtkachel kan stinken.
De toekomst van de houtkachel
De techniek wordt steeds schoner. Moderne kachels hebben een slimme luchtregeling en een hoger rendement. Ze geven veel warmte met minder uitstoot. Verwacht wordt dat stoken op hout blijft bestaan, maar dat de eisen voor nieuwe toestellen strenger worden.
Wil je de sfeer van vuur zonder rook? Kijk dan naar elektrische, waterdamp of bio-ethanol haarden. Die stoten weinig tot geen fijnstof uit. In ons overzicht van haardontwerpen zie je welke soorten er zijn. Stook je minder vaak, dan houdt een warme plaid op de bank je ook lekker warm.
Onderhoud en schoonmaken
Een goed onderhouden kachel stookt schoner. Leeg de aslade regelmatig en laat de schoorsteen minstens één keer per jaar vegen. Zo voorkom je een schoorsteenbrand. Controleer ook de afdichtingen en vervang ze als dat nodig is. Meer tips lees je in ons artikel over de levensduur van uw houtkachel.
Conclusie
Je mag in Nederland nog steeds een houtkachel stoken. Nieuwe kachels moeten wel voldoen aan de Ecodesign-eisen voor rendement en fijnstof. Houd rekening met de regels van je gemeente en het stookalert. Stook bewust en houd rekening met je buren.
