Wat is beter, multiplex of MDF?

Het hangt ervan af: er is niet één welk materiaal dat altijd wint. Voor dragende constructies en plekken waar vochtbestendigheid belangrijk is, is multiplex vaak de veiligere keuze. Voor strak schilderwerk, profielen en interieurwerk is MDF juist heel handig. In dit artikel van Nieuwe Sfeer op nieuwesfeer.nl lees je het verschil tussen mdf en multiplex, plus hoe je het juiste plaatmateriaal kiest zonder gedoe.

MDF: wat is een mdf plaat en wanneer gebruik je mdf?

MDF staat voor medium density fibreboard: het is opgebouwd uit fijne houtvezels die met hars onder hoge druk worden samengeperst tot een dichte, gelijkmatige plaat. Daardoor is een MDF-plaat zeer glad en ideaal om strak te schilderen of te frezen, en handig voor meubels of kasten die bijdragen aan waarvoor dient een hal in je huis.

Gebruik je mdf vooral voor:

• Binnenwerk en kasten: maken van meubels met strakke fronten.
• Plinten, lijsten en decoratieve panelen: MDF is heel decoratieve in afwerking.
• Onderdelen met een toplaag zoals folie, lak of laminaat.

Let wel op: standaard MDF is minder dol op vocht. Er bestaat vochtwerend mdf (ook wel mdf vochtwerend of vochtwerend mdf genoemd), maar ook dan blijven de kopse kanten een aandachtspunt: die zuigen sneller en vragen om goede sealing.

Multiplex: hoe multiplex is gemaakt en waarom het zo sterk is

Multiplex is een plaatmateriaal dat bestaat uit lagen houtfineer (dus dunne houtlagen) die kruislings op elkaar worden geperst en verlijmd. Die kruislings opbouw geeft stabiliteit: het is vaak sterker dan mdf, kan minder snel scheuren bij schroeven, en is beter bestand tegen werken van hout.

Je hoort ook: multiplex is gemaakt van fineerlagen; multiplex bestaat uit meerdere lagen; en het bestaat uit meerdere lagen die elkaar in richting tegenwerken. Daardoor is het risico op kromtrekken kleiner dan bij veel andere plaatmaterialen.

In de praktijk wordt multiplex gebruikt voor:

• Dragende delen, frames en constructies.
• Ladenbodems, kastrompen en toepassingen waar je schroeft.
• Projecten in vochtige ruimtes (met de juiste kwaliteit en lijm).

Verschil tussen MDF en multiplex: mdf vs in één vergelijking

Het verschil tussen mdf en multiplex zit vooral in structuur en gedrag:

• Stevigheid: multiplex is meestal stijver en robuuster; MDF is zwaar en homogeen, maar minder sterk bij schroefverbindingen.
• Afwerking: MDF is superglad; multiplex heeft zichtbare fineerlagen en kan een houtlook geven.
• Vocht: multiplex is vaak beter bestand en bij de juiste lijm ook bestand tegen vocht; MDF vraagt vaker om extra bescherming, zelfs bij vochtwerende varianten.
• Prijs: MDF is vaak goedkoper dan multiplex, zeker bij grotere oppervlakken.

Zie dit als mdf vs multiplex: kies op basis van functie, niet op basis van “beter” in het algemeen.

Soorten plaatmateriaal: spaanplaat, osb en triplex

Niet elk project vraagt MDF of multiplex. Bij soorten plaatmateriaal kom je ook deze tegen:

• Spaanplaat: gemaakt van grovere houtdeeltjes, doorgaans voordelig maar minder sterk aan randen. Handig voor budgetkasten of als ondergrond.
• OSB: (Oriented Strand Board) is opgebouwd uit grove houtstrands; osb minder geschikt voor fijn schilderwerk, maar prima voor constructieve toepassingen en ruwe afbouw.
• Triplex: vaak gebruikt als term voor dunner multiplex; je hoort ook triplex of multiplex als vergelijking. In de praktijk is triplex meestal lichter en dunner.

In meubelbouw zie je daarnaast “houten platen” als verzamelterm, maar het loont om precies te kiezen: welk plaatmateriaal past écht bij jouw gebruik?

Multiplex en MDF: welke keuze voor plaatmateriaal voor binnen?

Voor plaatmateriaal voor binnen draait het om afwerking, stabiliteit en belastbaarheid. Stel jezelf drie vragen:

1. Komt er veel gewicht op?
   Dan is multiplex vaak slimmer, zeker bij multiplex platen voor rompen en draagstructuren.
2. Wil je een superstrak, geschilderd oppervlak?
   Dan is MDF vaak favoriet, omdat mdf platen zo glad zijn en naden minder “tekenen”.
3. Moet het licht en handzaam blijven?
   Populieren varianten zijn licht van gewicht; MDF is juist relatief zwaar.

Hier komt ook “materiaal voor jouw interieurproject” om de hoek: een kastdeur vraagt iets anders dan een dragende ombouw.

Populieren multiplex en berken multiplex: wat is het verschil?

Binnen multiplex heb je kwaliteitsverschillen:

• Populieren multiplex: lichter, makkelijk te verwerken en vaak gunstiger geprijsd. Fijn voor kasten en betimmering waar niet extreem veel kracht op komt.
• Berken multiplex (ook wel berken multiplex): hard, dicht en sterk. Een topkeuze voor laden, werkbladen (met afwerking) en intensief gebruik.

Als je twijfelt tussen multiplex soorten, kijk dan naar het aantal lagen en de dichtheid: dunne lagen (veel lagen) geven doorgaans meer stabiliteit dan weinig, dikke lagen.

Vocht, watervast verlijmd en gevelbekleding

Ga je richting vocht en buitengebruik, dan is multiplex vaak de eerste kandidaat—mits je de juiste kwaliteit kiest. Let op termen zoals watervast-verlijmd en vochtbestendigheid. Bij goede platen is de lijmverbinding ontworpen om goed tegen vocht te kunnen.

Voor buitenprojecten zoals gevelbekleding is niet alleen de plaat belangrijk, maar ook:

• afwerking van randen,
• coating/verfopbouw,
• bevestiging en ventilatie achter de bekleding.

Ook multiplex dat beter bestand tegen vocht is, kan alsnog problemen krijgen als water constant in randen trekt. Zorg dus dat je randen sealt en naden goed detailleert.

Dikte, diktes en 18 mm: hoe kies je het juiste materiaal?

Bij meubels en betimmering is 18 mm een veelgebruikte maat, omdat het stevig genoeg is en goed combineert met scharnieren en beslag. Toch zijn diktes afhankelijk van toepassing:

• Kastruggen: vaak dunner (bijvoorbeeld 6–9 mm) als het niet dragend is.
• Dragende romp of schappen: vaak 18 mm of meer.
• Grote overspanningen: liever multiplex of extra dikte om doorbuigen te beperken.

Dit is het moment om na te denken over het kiezen van het juiste materiaal: niet alleen “MDF of multiplex”, maar ook welke dikte en welke kwaliteit.

Afwerking: fineer, toplaag en laminaat

Multiplex heeft van nature een houtachtige uitstraling door de fineerlagen. Je kunt het transparant afwerken of juist schilderen. MDF is ideaal als basis voor een strakke verflaag of een toplaag van folie of lak. Werk je met laminaat, dan is een stabiele ondergrond belangrijk en moeten lijm en persing zorgvuldig gebeuren. Zo ontstaat een meubel dat zowel praktisch als stijlvol is, en dat meteen inzicht geeft in de definitie van het woord hal en de functie van deze ruimte in huis.

Let bij beide materialen op randen: bij MDF vooral sealen en primeren; bij multiplex randen netjes schuren en afwerken zodat vocht geen kans krijgt.

Praktische keuzes: tussen mdf en multiplex, en wanneer spaanplaat genoeg is

Twijfel je tussen mdf en multiplex? Gebruik deze vuistregels:

• Kies MDF voor: strak schilderwerk, freesprofielen, deuren/fronten, interieurwerk zonder vochtbelasting.
• Kies multiplex voor: constructie, schroefwerk, lades/rompen, plekken waar stoten en spanning voorkomen.
• Kies spaanplaat-wanneer: budget leidend is en de plaat vooral vlak moet blijven met afwerking (bijvoorbeeld als kern met toplaag), maar verwacht geen topschroefvastheid.

Kortom: mdf en multiplex hebben allebei een logische plek. Wie echt slim kiest, kijkt naar belasting, vocht, afwerking en levensduur. Dan vind je vanzelf het juiste materiaal en dus ook het juiste plaatmateriaal voor jouw project—zonder dat je later spijt krijgt van doorgezakte planken, losgetrokken schroeven of randen die gaan werken.