Belangrijkste inzichten

Travertin is een poreuze kalksteen die gevoelig is voor zuren, vocht en schurende middelen.
Reinig het blad met lauwwarm water, een pH-neutraal schoonmaakmiddel en een zachte doek, en droog het meteen na.
Impregneren en onderzetters zijn de beste bescherming tegen blijvende vlekken.

Een travertin salontafel vraagt om de juiste zorg

Een salontafel of bijzettafel van travertin geeft je woonkamer een warme uitstraling. De warme tinten en de natuurlijke tekening maken elk blad uniek. Toch is travertin een gevoelig materiaal. Koffie, wijn of een schijfje citroen kunnen al snel een vlek of matte plek achterlaten. Een travertin tafel is daarnaast vaak het middelpunt van de zithoek, dus er wordt veel op gezet.

Het goede nieuws: travertin is goed te onderhouden. Met een paar vaste gewoontes houd je je travertin schoon en mooi. Hieronder lees je hoe je de steen dagelijks reinigt, welke middelen je beter laat staan, hoe je vlekken aanpakt en waarom impregneren zoveel verschil maakt.

Wat is travertin?

Travertin, ook wel travertijn genoemd, is een soort kalksteen. De steen ontstaat bij warme bronnen, waar kalk uit het water neerslaat en langzaam laag voor laag verhardt. Tijdens dat proces ontsnappen gasbelletjes, waardoor er kleine gaatjes en open poriën in de steen achterblijven. De steen wordt al eeuwenlang gebruikt voor gebouwen, vloeren en meubels. De kleur varieert van crème en beige tot warme tinten als goud, roest en noot.

Die structuur geeft travertin zijn natuurlijke uitstraling, maar maakt de steensoort ook poreus. Vloeistoffen kunnen in de steen trekken, en zuren tasten het oppervlak aan. Travertin is bovendien zachter dan graniet. Waar een granieten aanrechtblad tegen een stootje kan, krijgt travertin sneller krassen.

Gevuld of ongevuld travertin

Bij gevuld travertin zijn de gaatjes opgevuld met hars of cement. Het oppervlak is daardoor gladder en vuil krijgt minder kans. Bij ongevuld travertin blijven de gaatjes open. Dat ziet er ruw en natuurlijk uit, maar de open gaatjes vangen kruimels en vocht op, waardoor vuil zich makkelijk nestelt. De kleine gaatjes zijn typisch voor travertin en maken elk blad anders, maar een ongevuld blad vraagt wel wat meer aandacht.

De afwerking maakt verschil

Travertin komt in verschillende afwerkingen voor. Een gepolijst blad glanst en is wat meer gesloten. Een gezoet of geschuurd blad is mat en zijdezacht en heeft een natuurlijke uitstraling. Wordt de glans na jaren minder, dan kan een vakman travertin opnieuw polijsten. Getrommeld travertin heeft afgeronde randen en een ruw, antiek uiterlijk. Hoe opener de afwerking, hoe belangrijker impregneren wordt.

Dagelijks reinigen: zo doe je het veilig

Voor het gewone schoonmaken heb je weinig nodig. Een zachte doek, lauwwarm water en een pH-neutraal schoonmaakmiddel voor natuursteen zijn genoeg.

Verwijder stof en kruimels. Veeg het blad eerst af met een zachte borstel of een stofdoek. Zand, vuil en kruimels werken als schuurpapier en kunnen de steen beschadigen als je ze nat over het blad wrijft.
Neem het blad licht vochtig af. Maak een doek vochtig met lauwwarm water en een paar druppels pH-neutraal schoonmaakmiddel. Wring de doek goed uit, zodat er geen plassen ontstaan.
Spoel na met helder water. Neem het blad nog een keer af met schoon water. Zo blijven er geen zeepresten achter die het oppervlak dof maken.
Droog direct na. Wrijf het blad droog met een droge doek. Dat voorkomt kringen en kalkranden.

Gebruik voor het schoonmaken nooit een druipende doek, want te veel vocht trekt in de poriën. Een keer per week reinigen is voor de meeste travertin salontafels genoeg. Morst er iets, dan maak je die plek meteen schoon. Regelmatig onderhoud voorkomt dat vuil zich ophoopt in de poriën en houdt de steen mooi bij dagelijks gebruik.

Welke middelen gebruik je wel en niet?

Omdat travertin kalksteen is, reageert het op zuren. Een zuur middel lost een dun laagje van het oppervlak op. Dat zie je als een doffe, lichte plek die je niet meer wegpoetst. Bij travertin reinigen geldt daarom: hoe milder, hoe beter.

Dit gebruik je wel

Een pH-neutraal schoonmaakmiddel of een speciale reiniger voor natuursteen.
Lauwwarm of warm water.
Zachte doeken van katoen of microvezel.
Een zachte borstel voor de gaatjes in ongevuld travertin.

Dit gebruik je niet

Azijn, citroensap of middelen met citroenzuur.
Ontkalkers en sanitairreinigers.
Schuurmiddel, schuursponsjes en staalwol.
Chloor, bleekmiddel en andere agressieve schoonmaakmiddelen.
Allesreinigers waarvan je niet weet of ze geschikt zijn voor natuursteen. Een middel dat je in de keuken gebruikt, is vaak te agressief.

Twijfel je over een middel? Test het eerst op een onopvallende plek, bijvoorbeeld aan de onderkant van het blad. Zo voorkom je dat de oorspronkelijke kleur verandert of de glans verdwijnt.

Vlekken in travertin verwijderen

Hoe sneller je reageert, hoe groter de kans dat een vlek helemaal verdwijnt. Verse vlekken in travertin zijn bijna altijd makkelijker te verwijderen dan oude vlekken. Dep gemorste vloeistof altijd eerst op met keukenpapier. Wrijf niet, want dan laat je de vloeistof dieper in de steen trekken. Hieronder lees je per soort vlek de aanpak.

Koffie en thee

Dep de vlek op en reinig de plek met lauwwarm water en een mild, pH-neutraal middel. Is er toch een bruine schaduw achtergebleven, dan kun je een vlekverwijderende pasta voor natuursteen gebruiken. Laat die een paar uur intrekken en neem hem daarna af met een vochtige doek.

Rode wijn en frisdrank

Wijn en frisdrank zijn zuur. Ze kunnen dus een kleurvlek én een doffe plek geven. Dep direct, spoel na met helder water en droog goed. Blijft er een kleurvlek over, behandel die dan op dezelfde manier als een koffievlek.

Vet en olie

Vet trekt snel in travertin en laat een donkere plek achter. Neem overtollig vet op met keukenpapier. Gebruik daarna een ontvetter die geschikt is voor natuursteen, of een pasta die het vet uit de poriën trekt. Bij hardnekkige vlekken is soms meer dan één behandeling nodig.

Kalk en waterkringen

Een glas of vaas zonder onderzetter laat op travertin al snel een kring achter. Kalkranden van water haal je weg met een zachte doek en een pH-neutraal middel. Gebruik nooit ontkalker, want die bevat zuren.

Doffe plekken en krassen

Een doffe plek door citroen, azijn of wijn is geen vlek maar schade aan het oppervlak. Die krijg je niet weg met reinigen. Kleine doffe plekken op een blad met een matte afwerking kun je soms zelf bijwerken met een polijstpoeder voor natuursteen. Bij een gepolijst blad of diepe krassen is schuren en polijsten werk voor een vakman. In dat geval raden vakmensen vaak aan om het hele blad te behandelen, zodat er geen glansverschil ontstaat.

Travertin impregneren: de beste bescherming

Onbehandeld neemt travertin water en vet snel op. Travertin impregneren is daarom de belangrijkste stap om de steen te beschermen. Een impregneermiddel trekt in de poriën en vormt daar een onzichtbare beschermende laag. Je ziet er bijna niets van, maar vloeistoffen en vuil trekken veel minder snel in. Kies een impregneermiddel dat geschikt is voor kalksteen en travertin. Zo heb je meer tijd om gemorste koffie of wijn op te ruimen.

Let op: impregneren maakt travertin niet ongevoelig voor zuren. Een schijfje citroen kan ook op een geïmpregneerd blad de glans aantasten. Voor optimale bescherming combineer je impregneren daarom met onderzetters.

Zo impregneer je een tafelblad

Reinig het blad grondig en laat het minstens een dag drogen. Vocht in de steen houdt het middel tegen.
Test het impregneermiddel op een onopvallende plek. Sommige middelen maken travertin iets donkerder.
Breng het impregneermiddel dun en gelijkmatig aan met een zachte doek of kwast. Let extra op de randen en de gaatjes.
Laat het intrekken volgens de verpakking.
Wrijf overtollig middel weg voordat het op het oppervlak opdroogt.
Laat het blad goed uitharden voordat je het weer gebruikt.

Hoe vaak opnieuw impregneren?

Dat hangt af van het gebruik. Een handige test: druppel wat water op het blad. Parelt het water, dan werkt de beschermlaag nog goed. Trekt de druppel binnen een paar minuten in en wordt de steen donker, dan is het tijd om opnieuw te impregneren. Hoe vaker de tafel wordt gebruikt, hoe sneller de bescherming slijt. Bij intensief gebruik is dat dus vaker nodig dan bij een bijzettafel waar weinig op staat.

Dagelijkse bescherming: onderzetters en slimme gewoontes

Met een paar vaste gewoontes kun je je tafel goed beschermen en voorkom je de meeste schade aan een travertin tafel.

Zet glazen, mokken en flessen altijd op een onderzetter. Dat is de eenvoudigste manier om kringen te voorkomen.
Zet vazen en plantenpotten op een schaal of dienblad, zodat er geen water of natte aarde op het travertin komt.
Plak viltjes onder decoratie en schalen, dan schuift er niets over het blad en ontstaan er minder krassen.
Zet geen hete pannen of borden direct op het blad.
Bij gevuld travertin kan de vulling in de felle zon op den duur verkleuren. Zet de tafel daarom liever niet de hele dag in de volle zon.
Een gepolijst travertin blad kun je na het reinigen met een droge, zachte doek weer laten glanzen.

Veelgemaakte fouten bij het onderhoud

Toch even azijn gebruiken. Azijn is zuur en tast het oppervlak van travertin aan. Blijf bij een milde reiniger voor natuursteen.
Gemorste drank laten liggen. Vloeistoffen kunnen binnen enkele minuten intrekken. Dep altijd direct, zo voorkom je vlekken.
Te nat schoonmaken. Bij plassen water neemt travertin vocht op, wat kringen kan geven. Werk licht vochtig en droog na.
Eén keer impregneren en het dan vergeten. De bescherming slijt door gebruik en reinigen. Doe af en toe de druppeltest en blijf de steen behandelen als dat nodig is.
Schuren met een schuurspons. Een schuurspons maakt krassen in het oppervlak en haalt de glans weg. Ook vuil valt dan sneller op.

Travertin, marmer en andere steensoorten

Twijfel je tussen travertin salontafels en marmeren salontafels? Qua onderhoud schelen ze weinig. Beide steensoorten zijn kalkhoudend en gevoelig voor zuren, dus de tips uit deze blog gelden grotendeels ook voor marmer. Marmer is vaak minder poreus, maar etsplekken vallen er juist sneller op. Lees meer in de blog over marmeren salontafel onderhoud.

Een tafelblad van keramiek is minder gevoelig en kan wel tegen zuren. Toch kiezen veel mensen bewust voor natuursteen, vanwege de natuurlijke schoonheid en het karakter. Travertin is een materiaal dat in veel interieurstijlen past, van modern tot landelijk. Wil je het combineren met hout of metaal, kijk dan eens naar andere salontafels voor een mix van materialen.

Ook voor een travertin vloer of keukenblad

Travertin wordt ook gebruikt voor mooie tegels op de vloer en voor keukenbladen. De basis blijft hetzelfde: pH-neutraal reinigen, geen zuren en goed impregneren. Deze aanpak geldt voor de meeste natuurstenen oppervlakken van kalksteen.

Travertin vloeren krijgen wel meer zand te verduren. Een goede deurmat bij de voordeur houdt veel vuil tegen. Een natuurstenen vloer maak je schoon met een zachte bezem en een goed uitgewrongen dweil. Travertin vloer impregneren gaat in grote lijnen hetzelfde als bij een tafel, alleen over een groter oppervlak. Ook keukenbladen van travertin kun je zo onderhouden, al is impregneren daar extra belangrijk. Daar wil je de steen beschermen tegen vet, wijn en citroen.

Veelgestelde vragen

Is travertin gevoelig voor vlekken?

Ja, onbehandeld is travertin vrij gevoelig. Door de poriën kunnen koffie, wijn en vet in de steen trekken. Met impregneren en onderzetters voorkom je de meeste blijvende vlekken.

Welk schoonmaakmiddel gebruik je voor travertin?

Gebruik een pH-neutraal schoonmaakmiddel of een reiniger voor natuursteen, met lauwwarm water. Vermijd azijn, citroen, ontkalker en schuurmiddel.

Hoe vaak moet je travertin impregneren?

Dat hangt af van het gebruik. Doe de druppeltest: trekt water snel in, dan is het tijd om opnieuw te behandelen.

Hoe krijg je travertin weer mooi?

Reinig het blad grondig met een mild middel en laat het goed drogen. Impregneer het daarna opnieuw. Bij matte plekken of diepe krassen kan een vakman het travertin schuren en polijsten. Met regelmatig onderhoud behoud je de natuurlijke schoonheid van je travertin.

Travertin schoonmaken en beschermen: zo blijft je salontafel mooi